KWPN

Het KWPN is geen ras, maar een stamboek: Koninklijk Warmbloed Paardenstamboek Nederland. Het KWPN is een Nederlandse fokkerij organisatie voor springpaarden, dressuurpaarden, tuigpaarden en voor het Gelders paard.

Het voornaamste fokdoel van het KWPN is: “Een prestatiepaard met een gezonde constitutie en een correct bewegingsmechanisme en fundament, waarbij het exterieur bij voorkeur aansprekend dient te zijn.”

In Nederland zijn ongeveer 30.000 mensen aangesloten bij het KWPN, dat samen met de 13.000 veulens die gemiddeld per jaar geboren worden, maakt het KWPN tot het grootste stamboek van de wereld.

Historie van het KWPN
De geschiedenis van het KWPN begint op het moment dat er een geregistreerde fokkerij is en alle geboren veulens in boeken ingeschreven worden. Dat was in 1887, toen bestonden er vele verschillende regionale stamboekverenigingen en al snel merkte men dat samenwerken aan hetzelfde fokdoel een stuk effectiever was. Vele regionale stamboeken gingen samen werken en uiteindelijk bleven er nog twee stamboeken in Nederland over, het N.W.P. in het Noorden en het V.L.N. in de rest van het land. In 1970 gingen ook deze twee stamboeken samen en ontstond er het W.P.N., of ook wel het Warmbloed paardenstamboek in Nederland. In 1988 kreeg het stamboek ter ere van het 100 jarige bestaan van de geregistreerde fokkerij, het predikaat “Koninklijk” van Koningin Beatrix. Sinds dat jaar mag het stamboek zich KWPN noemen.

Het fokdoel door de jaren heen
Het KWPN heeft in de jaren het fokdoel aangepast aan de vraag naar paarden. Zo was het eerste fokdoel een paard te fokken dat geschikt was voor het werk op de boerderij. Er werden voornamelijk twee type paarden gefokt die hier geschikt voor waren, het Groninger paard en het Gelders paard. Het Groninger paard was het zwaardere type en werd voornamelijk gebruikt op boerderijen met zwaardere arbeid, zoals de kleigrond. Het Gelders paard en lichtere type dan de Groninger werd voornamelijk gebruikt op minder zware gronden, zoals op vele weide gronden.

Na de tweede wereld oorlog werd het gebruiksdoel van het paard veranderd. Het paard werd namelijk op de boerderijen vervangen door tractors en andere mechanische trekkrachten. Toen kwam de paardensport in opmars, die voorheen alleen door legerofficieren beoefend werd. Echter was er voor de sport een ander type paard nodig dan voor het werk op de boerderij. Op dit “nieuwe” type paard werd er door het WPN in gespeeld, met behulp van Engels volbloed hengsten en hengsten uit de Franse en Duitse fokkerij werd het type “landbouwpaard” langzaam aan omgevormd tot het moderne sportpaard. Dat is in relatief korte tijd gelukt dankzij de al bestaande strenge selectie op erfelijke gebreken en de nieuwe selectie op exterieur en bewegingsmechanisme. Ook de hengstenselectie werd toegespitst op de vooruitgang van de fokkerij op weg naar het nieuwe fokdoel. Nog steeds worden hengsten nergens zo streng geselecteerd op exterieur, beweging, gezondheid, karakter en sportaanleg dan bij het KWPN. Jaarlijks wordt de KWPN hengstenkeuring georganiseerd waar nieuwe hengsten getoond worden.

Fokkerij
Het KWPN is al sinds 2003 elk jaar het beste springpaarden stamboek en sinds 2009 voeren zij deze titel ook bij de dressuurpaarden stamboeken.

Fokrichtingen
Sinds de paarden niet meer voor het werk op de boerderijen gefokt worden, heeft het KWPN drie fokrichtingen gehad: Het rijpaard, het tuigpaard en het Gelders paard. Sinds 2006 heeft het KWPN de fokrichting rijpaard opgedeeld in twee richtingen, namelijk het dressuurpaard en het springpaard. Nu heeft het KWPN dus vier fokrichtingen in het stamboek, elke richting heeft zijn eigen specifieke fokdoel en de paarden uit de verschillende richtingen onderscheiden zich duidelijk van elkaar. De vier fokrichtingen zijn:
 * Springpaard
 * Dressuurpaard
 * Tuigpaard
 * Gelders paard

Het springpaard

Het KWPN springpaard staat bekend om zijn springtalent, werkwillige en onverschrokken karakter en een ijzersterke gezondheid. Het springpaard is intelligent en doen met gemak en veel plezier het werk, op zowel het hoogte niveau als op lager niveau. De beweging van het KWPN springpaard is karakteristiek dankzij de strenge selectie op de galop, het paard toont in de gang veel ruimt, afdruk en balans wat een springpaard behoort te hebben.

Het dressuurpaard

Een KWPN dressuurpaard staat bekend om zijn grote sporttalent en tegelijkertijd een fijn en werkwillig karakter. De dressuurpaarden zijn intelligent, vrolijk en kerngezond. Deze beschikt daarnaast over drie correcte, zuivere, actieve en krachtige basisgangen, waarin balans en gedragenheid vanzelfsprekend is. Toont lichtvoetigheid en een goede zelfhouding.

Het tuigpaard

Een KWPN tuigpaard staat bekend om de fiere houding en de zeer spectaculaire beweging met veel knieactie. Daarnaast moet een tuigpaard beschikken over een lang zweefmoment, voorbeen ruim weg zetten met hoge knieactie en een zeer krachtig ondertredend achterbeen. Verder moet ook het tuigpaard beschikken over balans, aanleg als showpaard en staat gezondheid en karakter voorop.

Het Gelders paard

Een KWPN Gelders paard is een elegant gebouwd paard die de klassieke uitstraling heeft. Het Gelders paard heeft een rijke voorhand, ruimvoldoende bot en massa, imponerende vierkante gangen met stuwing en kracht vanuit de achterhand. Is geschikt voor veelzijdig gebruik voor zowel de aangespannen sport als onder het zadel en beschikt over een zeer betrouwbaar karakter.

Selectie procedure
Het KWPN heeft verschillende eisen gesteld om de diverse predikaten te behalen. Zo zijn de eisen voor een spring hengst anders dan die voor een dressuur merrie, ook het tuigpaard moet aan hele andere eisen voldoen. Op de pagina KWPN selectie staan de verschillende selecties beschreven: hengsten selectie, merrie selectie, ruinen selectie en veulen selectie. Ook deze zijn weer onder verdeeld in de verschillende fokrichtingen.

Predikaten
Zowel hengsten, merries en ruinen kunnen diverse predikaten halen, dit zijn onderscheidingen die verleend worden aan paarden die zich binnen de groep positief onderscheiden. Welke dat zijn en aan welke eisen het paard moet voldoen, staat beschreven op de pagina predikaten.

Exterieur
Het voornaamste fokdoel van het KWPN is onder andere een aansprekend exterieur, hier wordt dan op de keuringen erg streng op geselecteerd.

Gebruik
Het KWPN paard is in relatief korte tijd omgevormd tot een modern sportpaard wat je in alle disciplines van de paardensport kan tegenkomen.

KWPN dekhengsten
Er is een overzicht van alle KWPN goedgekeurde/erkende dekhengsten in de Bokt Wiki te vinden. Achter de naam is, indien anders dan KWPN, het ras/stamboek te vinden. Zie hieronder de lijsten per type fokdoel van het KWPN.

KWPN goedgekeurde rijpaard hengsten
Om een hengst KWPN goedgekeurd te krijgen, moet hij een lang traject afleggen. Voor 3-jarige hengsten is dit via de 1e tot en met de 3e bezichtiging en afsluitend het verrichtingsonderzoek. Oudere hengsten (4 jaar en ouder) die (nog) geen sportprestaties hebben of nakomelingen bij andere stamboeken die succesvol presteren in de sport, moeten mee doen met de KWPN hengsten selectie. Hierna kan besloten worden om de hengst te selecteren voor een verkort verrichtingsonderzoek. Hengsten die wel goede prestaties hebben behaald in de sport, of nakomelingen hebben bij andere stamboeken die succesvol zijn. Kunnen mee doen aan alleen een karakter test. Zie voor een uitgebreide uitleg KWPN selecties.

KWPN erkende rijpaard hengsten
Een KWPN erkende hengst, is een hengst die goed genoeg bevonden is voor de KWPN fokkerij, maar niet de gehele trajecten gevolgd heeft. Vaak zijn deze hengsten zelf zeer succesvol in de internationale sport of heeft hij nakomelingen (van eventuele andere stamboeken) die zeer succesvol in de sport zijn, dit kan natuurlijk ook beide het geval zijn. De veulens van de erkende hengsten worden gewoon in het veulenboek ingeschreven en kunnen later als 3-jarige, zonder aanvullende eisen, mee doen aan de keuringen.

KWPN goedgekeurde en erkende Gelderse hengsten
Het Gelders paard valt bijzonder op door het fijne, rustige en zeer veelzijdige karakter. Echter staat het Gelders paard op de lijst zeldzame rassen en wordt er alles aan gedaan om dit Nederlandse paardenras in stand te houden. Het Gelders paard is tegenwoordig een fokrichting van het KWPN, ontstaan uit het landbouw rijpaard en het voormalige stamboek Sgltd wat tegenwoordig nog steeds regelmatig gebruikt wordt. Vroeger werd het Gelders paard veel gekruist met Engels volbloeden om de paarden fijner gebouwd te krijgen en meer richting het huidige sportpaard te fokken.

KWPN goedgekeurde tuigpaard hengsten
De vierde fokrichting is het tuigpaard, welke langzaam aan weer steeds meer onder de aandacht komt. Op dit moment zijn er niet erg veel tuigpaard hengsten en is er veel inteelt en lijnenteelt in de hengsten te vinden. Daardoor worden er op het moment regelmatig een Hackney hengst erkend voor de tuigpaarden fokkerij, zodat er meer variatie in bloedlijnen te vinden is. Ook verbeteren Hackney hengsten vaak de beweging en dan vooral de knie actie.

KWPN goedgekeurde Engels volbloed hengsten
Een aantal jaren geleden werde Engels Volbloed hengsten vaak gebruikt om de Gelders merries te verfijning, meer bloed te geven en dus meer richting het huidige sportpaard te fokken. Ook nu wil de KWPN fokkerij langzaam aan weer meer bloed terug gaan fokken in de paarden en wordt er weer geregeld een Engels volbloed hengst goed gekeurd of erkend voor de KWPN fokkerij.