Aritmie

Een Aritmie is een onregelmatigheid in het hartritme. Aritmiën worden opgedeeld in fysiologische aritmiën en pathologische aritmiën.

Fysiologische aritmiën verdwijnen wanneer het paard voldoende arbeid moet verrichten waarbij de frequentie van de hartslag stijgt. Deze aritmiën zijn dan ook onschuldig en worden vaak bij toeval gevonden bij bijvoorbeeld aankoopkeuringen, medische controles op wedstrijden of als het paard beluisterd wordt bij koliek of een verkoudheid.

Pathologische (pathologie = ziekte) aritmiën verdwijnen niet tijdens inspanning en kunnen daardoor de oorzaak zijn van iets verminderd uithoudingsvermogen tot ernstige problemen. Het ritme van het hart wordt geregeld door een groep gespecialiseerde cellen die samen de sinusknoop (SK) vormen.

Deze groep cellen ligt in de rechteratrium (RA)ook wel boezem genoemd. De sinusknoop produceert elektrische pulsen die ervoor zorgen dat de boezems in het juiste ritme samen trekken. Aangezien de boezems en de kamers verschillende functies hebben (boezems vullen de kamers met bloed; kamers moeten het bloed door het lichaam of de longen pompen) is het niet handig als het hele hart in een keer samentrekt. Om dit te voorkomen bevindt zich op de overgang van boezems naar kamers de AV knoop (AV). Deze structuur houdt de elektrische prikkel een tijd tegen, voordat het doorgegeven wordt aan de wand van de kamers. Zo trekken eerst de boezems samen en daarna pas de kamers. Als een paard een hartritmestoornis blijkt te hebben, kan er vaak met behulp van de hartauscultatie (beluisteren van het hart) al een inschatting gemaakt worden om welke aritmie het gaat. De diagnose kan met behulp van een E.C.G. (elektro-cardiogram) bevestigd worden.

Fysiologische aritmiën
De volgende hartritmestoornissen zijn fysiologisch en verdwijnen dus op het moment dat het paard arbeid moet verrichten waarbij de hartslag voldoende stijgt.

Sinus aritmie
Zoals eerder uitgelegd wordt het hart aangestuurd door de sinusknoop. Dit groepje cellen werkt als een pacemaker en wekt een elektrische impuls op waardoor het hart zal samentrekken. Deze impulsen worden met de juiste tussenpozen afgegeven waardoor ervoor gezorgd wordt dat de hartslag regelmatig is en de juiste frequentie heeft. De sinusknoop staat onder invloed van het autonome zenuwstelsel. Dit is het deel van het zenuwstelsel dat alle organen en klieren bestuurt zonder dat het paard zich daar bewust van is. Het autonome zenuwstelsel bestaat uit het parasympathische en het sympathische deel. Er is een soort evenwicht tussen deze twee delen. Op het moment dat het paard in rust is overheerst het parasympathische deel maar als het paard bijvoorbeeld ergens voor moet vluchten dan overheerst het sympathische deel. Daarnaast hebben bepaalde hormonen invloed op de sinusknoop. Als een paard “achterna gezeten wordt door een paraplu” geeft dit een stress respons. Hierbij komt adrenaline vrij. Dit hormoon zorgt ervoor dat de frequentie van de hartslag omhoog gaat. Een sinus aritmie is dus een hartritmestoornis die vanuit de sinusknoop ontstaat en kan bij paarden voorkomen als de sympathische en parasympathische regulatie van het hart uit evenwicht is geraakt. Paarden die erg angstig en opgewonden van aard zijn, zijn daar wat gevoeliger voor. Bij jonge paarden kan de respiratoire aritmie voorkomen, waarbij tijdens de uitademing de hartfrequentie lager wordt. Wanneer er een E.C.G. gemaakt wordt van een paard met een sinus aritmie zal te zien zijn dat de afstanden tussen de verschillende hart acties onregelmatig zijn, maar de geleiding in het hart is wel normaal.

Sinus arrest
Er is dan een tijdelijke pauze in de activiteit van de sinusknoop, het begint vaak geleidelijk maar is geen veelvoud in de normale sinuscycluslengte. Op het e.c.g valt er net geen heel hart complex uit.

Sinu-auriculaire blok (S.A. blok)
Dit is ook een tijdelijke pauze in de activiteit van de sinusknoop, maar nu is het wel een veelvoud in de normale sinuscycluslengte. Op het E.C.G. zal te zien zijn dat er af en toe een volledige complex uitvalt.