Zemaituka

De Zemaituka, ook wel Zhumd genoemd, is een oud Litouws ras. Aangenomen wordt dat hij afstamt van de Tarpan en nauw verwant is met de Konik.

Geschiedenis
Het ras is gekend sinds de 6e - 7e eeuw, maar werd pas echt bekend in de 14de eeuw als zeer goede oorlogspaarden tijden de Litouwse Kruisvaardersoorlogen.

In de 19e eeuw werd er Arabisch bloed toegevoegd aan de fokkerij, hieraan dankt de Zemaituka de Arabische uitdrukking en de welbekende dish. Door de inbreng van het Arabische bloed ontstonden er 2 types binnen het ras: de paarden met Arabische voorouders werden gebruikt om te berijden terwijl de Zemaituka's met minder Arabisch bloed op boerderijen werden gebruikt als werkpaard.

Litouwers verzorgden hun paarden zeer goed en vaak bereikten de paarden een hoge leeftijd. Pas in de 2de helft van de 19de eeuw toen de vooruitgang een sterker paard eiste in de landbouw, om zwaardere machines te kunnen trekken, namen andere rassen de plaats van de Zemaituka in. Met als gevolg dat de populatie van dit ras grandioos daalde met zo’n 60-70%. Het voortbestaan van de Zemaituka kwam in gevaar.

In 1922 kregen liefhebbers van het ras het Ministerie voor Landbouw zover dat die een staatsstoeterij oprichtte ter behoud van het ras. Licht in de duisternis, maar helaas niet voor lang. Bij hun terugtocht aan het einde van WO II, joegen de Duitsers alle paarden weg en brandden ze de stallen af. De Zemaituka leek gedoemd te verdwijnen.

In 1948 werd een nieuwe stoeterij opgericht en in 1959 kon, dankzij steun van de regering, het aantal Zemaituka’s weer toenemen. In 1990 echter zorgden hervormingen ervoor dat de kuddes weer ernstig uitgedund werden. Goede paarden werden verkocht naar het buitenland en samen met slechte coördinatie zorgde dit ervoor dat het aantal raspaarden daalde naar slechts 30. Inteelt en vreemd bloed creëerde een haast nieuw ras, dat ver af stond van de originele Zemaituka.

Sinds 1994 wordt in het Litouws Instituut voor Dierenwetenschappen opnieuw geprobeerd het ras terug in z’n oorspronkelijke staat te herstellen, zowel qua raskenmerken als qua aantal. De Zemaituka is immers niet enkel erfenis van de Litouwse cultuur en geschiedenis, maar stond ook aan de basis van andere paardenrassen zoals de Trakehner en het Litouwse zware trekpaard, het zou jammer zijn mocht dit verdwijnen.

Exterieur
De oorspronkelijke Zemaituka was niet erg groot, schofthoogte varieerde tussen 1.28 – 1.42 meter. Tegenwoordig worden ze zelfs 1.54 meter, door kruisingen met onder andere Zweedse hengsten.

Ze hebben een zware, gespierde hals, een diepe borst, steile schouders, een korte en rechte rug, een hellend kruis met laag aangezette staart, korte en gespierde benen met harde hoeven. Meestal zijn ze valkkleurig met wildmarkeringen, maar ze kunnen ook bruin, zwart en palomino zijn (en dus, af en toe, ook perlino en cremello. Net zoals smokey black en smokey crème)

Karakter
Kalm, meegaand met een groot uithoudingsvermogen.

Gebruik
De Zemaituka wordt zowel onder het zadel als aangespannen gebruikt. Ondanks hun vrij grove uiterlijk, zijn ze verrassend soepel en atletisch. De moderne Zemaituka, gekruist met andere rassen, is een geschikt sportpaard.

Bronnen, referenties en/of voetnoten

 * http://www.equinekingdom.com/breeds/ponies/zemaituka.htm
 * http://www.zemaitukas.lt/index.php?page=about-breed
 * http://www.ansi.okstate.edu/breeds/horses/zhemaichu/index.htm