Grondwerk

Het begrip grondwerk kent verschillende africhtingsmethoden. Deze methoden kunnen samengaan met verscheidene technieken. De africhter houdt bij het grondwerken de voeten altijd vast aan de grond.

Waarom grondwerk?
Veelzijdige africhting vergroot het fysiek en mentaal vermogen van paard en ruiter. Ook beperk je de kans op vroegtijdige slijtage die zich kan voordoen bij langdurig eenzijdig trainen. Naast een veelzijdige basis onder het zadel is er een aantal redenen waarom grondwerk een extra toevoeging op een veelzijdige training geeft. Zo versterkt grondwerk het vertrouwen van de mens in het paard en andersom. Zijn er verschillende aspecten in de africhting die voorbereid kunnen worden met grondwerk om een effectiever eindresultaat te krijgen. Bovendien wordt de concentratie en het lichaamsbewustzijn getraind door beide partijen. Hierdoor wordt ook het fysiek en mentaal vermogen getraind. Verder maakt grondwerk het mogelijk om het paard in eigen vrijheid te laten bewegen zonder belemmeringen van een ruiter op zijn rug. Toch moet men de invloed van grondwerk niet onderschatten. Slecht uitgevoerd grondwerk kan schadelijk zijn.

De benodigdheden
Goed grondwerk begint zoals vele africhtingsmethoden met een veilige omgeving. Hierbij hoort een vlakke ondergrond, om te voorkomen dat het paard zich verstapt en een veilige omheining zodat uitbreken niet mogelijk is. De africhter geeft hulpen doormiddel van stem, lichaamstaal en mocht eventueel harnachement. De hulpen die worden gegeven horen duidelijk te zijn zodat miscommunicatie met het paard wordt voorkomen. Dit kan men bereiken door iedere oefening duidelijk te onderscheiden hulpen te geven. Wanneer een oefening goed gaat beloon je het paard uitbundig. Wanneer de oefening minder goed gaat wordt dit niet afgestraft, maar bewaar je de oefening voor volgende keer.

De basis
Grondwerk vormt de basis voor elke verdere africhting van het paard. Ieder paard zal eerst de basisbeginselen van het omgaan met mensen moeten leren: meelopen aan het halster in stap en draf, stilstaan op commando, achterwaarts gaan aan de hand. Daarnaast verdient het aanbeveling je paard aan vreemde voorwerpen te laten wennen: zeiltjes, paraplu's, tonnen, wapperende vlaggen, et cetera. Ook wandelen langs de weg is een bron van vreemde voorwerpen waar je paard aan moet wennen: brommers, auto's, tractoren, honden. Dit kun je stap voor stap opbouwen aan de hand van een goede leidtraining. Het resultaat van een goede voorbereiding is een braaf paard dat later onder het zadel niet snel onder de indruk zal zijn van vreemde objecten en situaties.

Er zijn dus verschillende basisoefeningen die je tijdens een grondwerk sessie met je paard kunt doen:

Leidtraining
Het doel van leidtraining is het paard halstermak maken. Daarbij loopt het paard gehoorzaam mee, zorgt niet voor gevaarlijke situaties, laat de beste kant van uitstraling en gangen zien wanneer hier bij het voorleiden om gevraagd wordt en voelt zich veilig bij de leider. De leider bepaalt het tempo en de richting. Wanneer de leider naast het paard loopt mag het paard de leider niet inhalen, omver schuren, wegduwen of stilstaan op eigen initiatief. Hiermee duidt de leider aan dat hij of zij bovenaan de rangorde staat.

Targettraining
Deze oefening is heel handig als je je paard oefeningen uit de vrijheidsdressuur aan wil leren. Het geeft je namelijk de mogelijkheid om een lichaamsdeel van je paard in een bepaalde richting te vragen. Vaak zal het paard de target met zijn neus aanraken, maar je kunt hem ook leren om de target met bijvoorbeeld een been aan te raken.

Halthouden
Als je paard goed halstermak is zal het al kunnen halthouden wanneer jij dat vraagt. Deze oefening zal dan weinig moeite kosten. Veel jonge paarden vinden het echter lastig om netjes te stoppen zonder hun begeleider omver te lopen en zonder dat er veel druk op het halster nodig is. Andere paarden draaien helemaal om de begeleider heen als ze stil moeten staan. Voor zulke paarden kan deze oefening goed van pas komen.

Loop met je paard los of aan het halstertouw door de bak of wei in een rustig tempo. Blijf plotseling staan en doe je armen met een resolute beweging helemaal wijd. Je paard zal blijven staan omdat jij opeens zo breed wordt en je beloont hem. Als het paard eenmaal snapt wat je bedoelt kun je proberen of het ook lukt zonder je armen wijd te doen. Je kunt ook een commando aan deze oefening koppelen zoals 'Halt' of 'Hoooo'. Deze oefening kun je ook vanuit een rustig drafje doen. Het is voor elk paard goed om te weten dat hij netjes achter jou moet halthouden, zonder over je heen te lopen. Later in de omgang met het paard heb je daar zeker veel profijt van.

Het kan gebeuren dat het paard in het begin toch probeert om over je heen te lopen omdat hij nog niet begrijpt wat de bedoeling is. Het is heel belangrijk dat je dan duidelijk maakt dat dit niet getolereerd wordt. Maak jezelf groot en drijf het paard achteruit, hiervoor kun je met een zweepje tegen de borst tikken, met je hand tegen de borst duwen, of via het halstertouw druk op de neus geven. Daarna herhaal je de oefening weer met de armen wijd, totdat het paard door heeft wat je van hem wil.

Blijven staan
Als het halthouden goed bevestigd is kun je het paard leren om op 1 plaats te blijven staan. Je begint met het halthouden en laat vervolgens alle druk wegvallen terwijl je op je plaats blijft staan. Dit is niet altijd fysieke druk van je lichaam of het touw, het heeft ook te maken met je lichaamshouding. Laat het paard zo enkele seconden staan en beloon het dan als het nog steeds stil staat. Zodra dit goed gaat kun je een beetje gaan variëren in de oefening. Probeer bijvoorbeeld zelf een rondje rond je paard te lopen, of draai je om, of doe een handstand en vraag je paard om ondertussen te blijven staan. Verleng de periode dat je paard moet blijven staan langzaam en koppel er als je wil een commando aan zoals bijvoorbeeld 'Blijf'.

Bronnen, referenties en/of voetnoten

 * A. Schmelzer, ABC van het grondwerk, Baarn: Tirion uitgevers, 2001