Overgewicht

thumb|Pony met overgewicht

Steeds meer paarden in Nederland hebben te kampen met overgewicht, er worden percentages genoemd van maar liefst 50 tot 60 %. Overgewicht wordt ook wel obesitas genoemd als het dier zoveel overgewicht heeft dat dit de kans op ziekte aantoonbaar doet toenemen.

Oorzaak of etiologie
Er zijn verschillende oorzaken voor overgewicht. Ten eerste natuurlijk een te rijk rantsoen. Daarnaast kan ook te weinig beweging zorgen voor overgewicht. Ten slotte speelt ook erfelijke aanleg en ras een rol. Denk aan de zogenaamde sobere rassen of 'easy keepers'.

Ziekteverloop of pathogenese
Langdurig overgewicht is gerelateerd aan Equine Metabolic Syndrome, een hormonale stoornis met onder andere insulineresistentie als gevolg. Dit is een soort suikerziekte. Hoewel niet één op één vergelijkbaar, lijkt het wat op Diabetes type II zoals bij mensen voorkomt. Het paard maakt nog wel insuline aan, maar de cellen reageren er niet op, soms kunnen ze het bloedsuiker nog wel redelijk laag houden, maar dat lukt alleen door enorme hoeveelheden insuline aan te maken. Een paard kan daardoor hoefbevangen raken. Daarnaast komen spijsverteringsziekten en hart- en vaatziekten vaker voor bij paarden met overgewicht.

Symptomen
Beschrijf hier hoe je aan het paard kunt zien dat hij of zij ziek is.

Diagnose
Stel het gewicht van het paard vast door het te wegen (weegbrug), met een meetlint, of door te vergelijken met een conditiescore, van die laatste zijn er verschillende versies op internet te vinden.

Behandeling
Een te dik paard moet afvallen. Om dit op een veilige manier te doen, is het belangrijk dat dit geleidelijk gebeurt. Een crashdieet is gevaarlijk, er kan hyperlipemie optreden, er komt dan teveel vet vrij in het bloed, waardoor het paard kan overlijden.

De eerste maatregel die je kunt nemen is het verminderen, of zelfs weglaten van krachtvoer. Als het paard al hoefbevangen is, moet het krachtvoer meteen achterwege blijven. Daarnaast is het beperken van weidegang een goede maatregel, dit kan door de tijd op de wei te bekorten, door het toepassen van strookbegrazing, of door het paard een graasmasker om te doen. Een paard dat al bevangen is mag, al dan niet tijdelijk, helemaal geen gras.

Kijk ook kritisch naar het ruwvoer dat je geeft. Een tweede snee, zonder bloeiende halmen erin, is vaak minder voedzaam dan een eerste snee. Verder kun je het ruwvoer afwegen met een unster. Een leidraad is: 1.5kg hooi per 100kg van het huidige lichaamsgewicht, waarna dit langzaam afgebouwd kan worden naar 1.5kg per 100kg van het streefgewicht. Als je voordroog of kuil voert zul je de hoeveelheid aan moeten passen omdat kuil meer vocht bevat, maar tegelijkertijd ook vaak meer energie levert. Meer hierover kun je vinden op verschillende websites. Als het paard alleen ruwvoer krijgt kan een vitamine- en mineralen supplement noodzakelijk zijn, afhankelijk van het paard.

Preventie
Rantsoenering is belangrijk, maar minstens even belangrijk is beweging. Niet alleen raakt het paard zo overtollig gewicht kwijt, maar ook maakt beweging de insulinereceptoren gevoeliger. Geef het paard dus liefst dagelijks minimaal een half uur beweging. (Als een paard acuut bevangen is doe je dat natuurlijk niet). Blijf daarnaast het gewicht van het paard regelmatig controleren.

Bronnen, referenties en/of voetnoten

 * http://www.ker.com/library/equinews/v9n2/v9n214.pdf
 * http://www.equine-vets.com/fact-sheets/hormonal-problems/equine-metabolic-syndrome
 * http://www.voervergelijk.nl