Fructaan

Een fructaan is een polymeer van fructosemoleculen met één saccharosemolecuul. Oftewel : Fructaan is een wateroplosbaar koolhydraat.

Het metabolisme van glucose in gras is zeer sterk afhankelijk van de weersomstandigheden, waardoor hoge concentraties van fructaan in het gras kunnen ontstaan. Dit overschot aan koolhydraten wordt in het spijsverteringsstelsel van het paard geactiveerd tot een overschot aan melkzuur als het opgenomen wordt door het paard. Hierdoor raakt het gehele glucose metabolisme in het paard van streek wat vervolgens hoefbevangenheid bij het paard kan veroorzaken.

Toelichting op ontstaan fructaan in gras en planten
Fructaan is een bouwstof die een plant of grassoort aanmaakt als gevolg van fotosynthese. Fotosynthese is een proces dat ontstaat onder invloed van zonlicht. Planten en grassoorten hebben fructaan nodig om andere stoffen te kunnen produceren en zo te kunnen groeien. Zolang de plant of de grassoort goed kan groeien wordt het aangemaakte fructaan direct verder verwerkt door de plant. Maar wanneer de plant of grassoort om 1 of andere reden niet het fructaan direct om kan zetten in andere bouwstoffen, gaat de productie van fructaan wel door, maar wordt deze opgeslagen in de plant zelf.

Redenen waarom de plant niet kan groeien en het fructaangehalte in de plant oploopt kunnen bestaan uit:

Te lage temperatuur
Bij een te lage temperatuur kunnen planten of gras niet groeien. Als er toch voldoende zonlicht aanwezig is (denk aan een mooie koude eerste lentedag) dan vindt het proces van fotosynthese wel plaats in de plant. De plant slaat dan het fructaan op totdat de temperatuur stijgt om het fructaan te verbruiken.

Te weinig water
In droge tijden maar met genoeg zonlicht vindt het proces van fotosynthese plaats, maar kan de plant of gras het fructaan niet direct kwijt. Er wordt fructaan geproduceerd, opgeslagen en gebruikt als er voldoende water aanwezig is. Vaak zie je gras dan razendsnel groeien na een regenbui.

Te weinig voedingsstoffen
Als er in de bodem te weinig voedingsstoffen aanwezig zijn dan kan de plant niet groeien. Als er wel zonlicht is, dan maakt de plant fructaan aan die de plant opspaart totdat er voldoende voedingsstoffen aanwezig zijn. In de praktijk betekent dit dat onbemest gras voor paarden gevaarlijker is dan bemest gras.

Fructaan als molecuul
Koolhydraten zijn de bouwstenen van een plant of grassoort. Glucose en Fructose zijn de bouwstenen van de koolhydraten: Voeg er twee samen en je hebt saccharide (tafelsuiker). Wanneer een koolhydraat bestaat uit vele glucose of fructose moleculen wordt dit een poly-saccharide. Veel glucose moleculen samen vormen zetmeel, nog meer en je hebt cellulose. Fructaan is een groot poly-saccharide met een 3-dimensionale structuur, die bestaat uit lange ketens fructose, met hier en daar een glucosemolecuul.

Bronnen, referenties en/of voetnoten

 * Syllabus Christelijke Agrarische Hogeschool te Dronten
 * http://nl.wikipedia.org/wiki/Fructaan
 * http://www.paardnatuurlijk.nl