Stalondeugd

Een stalondeugd is een tic of stereotype gedrag.

Het woord 'stalondeugden' is eigenlijk onterecht: het impliceert dat het paard zich misdraagt omdat hij dat leuk vindt. Echter is dit onterecht: een paard misdraagt zich niet om het misdragen, dit is iets menselijks.

De gedragingen kunnen zich continue voordoen, maar er zijn ook paarden die stalondeugden vertonen uit nervositeit of ongeduld. Ze gaan bijvoorbeeld weven als de voerkar eraan komt, of zuigen lucht als er veel drukte is in de stalgang.

Oorzaken voor stalondeugden
Stalondeugden kunnen ondergebracht worden in een aantal categoriëen

Aangeleerde stalondeugden
Aangeleerde stalondeugden zijn ondeugden die het paard is gaan ontwikkelen door het nabootsen van een stalgenoot. Eigenlijk komt dit heel zelden voor. Wat ook voorkomt is dat een paard (al dan niet per ongeluk) zijn zin heeft gekregen door het gedrag te vertonen. Bijvoorbeeld: het paard wil naar buiten en schopt herhaaldelijk tegen de stalmuur. Uiteindelijk wordt hij buiten gezet; niet vanwege dit gedrag, maar omdat dit al het plan was. Het paard kan nu echter geleerd hebben dat slaan een beloning oplevert en zal het dus weer doen.

Psychische problemen
Een paard dat bijvoorbeeld lange tijd op stal doorbrengt kan psychische problemen ontwikkelen. Dit kan in verschillende vormen zijn:
 * Verveling: een paard dat zeer lang alleen op stal staat zonder eruit te komen, gaat zich vervelen. Als boxrust noodzakelijk is, kan verveling tegengegaan worden door bijvoorbeeld ruwvoer te geven, of door speelgoed op te hangen.
 * Stress: wanneer een paard zijn energie niet kwijt kan, zal hij sneller gestresst raken. Ook wanneer het paard het niet goed kan vinden met de buurman, kan dit zorgen voor stress: het paard kan immers niet weglopen van de buurman.

Lichamelijke afwijkingen
Wanneer een paard last heeft van zijn lichaam, kan het stalondeugden gaan vertonen. Denk hierbij aan een paard dat last heeft van brandend maagzuur, dat gaat luchtzuigen

De verschillende stalondeugden
Er zijn een aantal soorten gedragingen die veel voorkomen.

Kribbebijten
Het paard bijt en knaagt hierbij aan alle randen die het kan vinden in zijn omgeving. Vaak zie je dit gedrag alleen op stal, sommige paarden zullen ook kribbebijten als ze in de wei of paddock staan.

Luchtzuigen
thumb|Paard dat luchtzuigt Hetzelfde als kribbebijten, maar het paard zet hierbij zijn bovenkaak op een horizontale rand en spant de nekspieren zodanig aan dat de slokdarm open komt te staan en er lucht in de maag gezogen kan worden.

Weven
Het paard staat hierbij afwisselend op het linker en het rechter voorbeen, waardoor het lichaam heen en weer beweegt. Het hoofd 'zwaait' vaak heen en weer. Door het herhalen van deze beweging komen endorfines vrij waardoor het paard een gelukzalig gevoel krijgt. Het paard wordt 'high'. Het weven kost een paard ook veel energie waardoor het paard vermoeider zal zijn en de prestaties minder. Weven kan ook zeer schadelijke gevolgen hebben: er treedt overmatige gewrichtsslijtage op.

Slaan op stal
Komt meestal voort uit verveling. Het paard slaat met zijn voor- of achterbenen tegen de stalwand of deur om aandacht te krijgen. Zelfs negatieve aandacht (een reprimande met stem of een opgeheven hand) is voor dat paard al goed. Het slaan kan diverse verwondingen op de benen veroorzaken.