Wond

Let op: dit artikel bevat foto's die als schokkend kunnen worden ervaren!

In dit artikel worden verschillende soorten wonden en de behandeling daarvan besproken.

Wel geïnfecteerd
Er komt viezigheid (pus, etter) uit de wond.
 * Groter dan 2 cm, wondje ouder dan een paar dagen, of een wond met een abces / pusbult eronder: haal er een dierenarts bij.
 * Kleiner dan 2 cm, wondje ouder dan een paar dagen: dagelijks ontsmetten totdat er geen viezigheid meer uitkomt. Wanneer dit na een paar dagen geen resultaat heeft en er komt nog steeds viezigheid uit kan je maar beter de dierenarts bellen.

Niet geïnfecteerd
thumb|right|150px||Wond met hechting
 * Nieuwe wond, kleiner dan 2 cm: dagelijks schoonmaken. Zorg dat er geen zand of viezigheid in komt of spoel de wond voorzichtig schoon met afgekoeld, gekookt water (alleen de eerste dag mag je dat doen). Ontsmet dan de wond met desinfectiemiddel bijvoorbeeld Acederm of Betadine.
 * Nieuwe wond, groter dan 2 cm: haal er een dierenarts bij. Waarschijnlijk wordt de wond gehecht. Smeer er niets op totdat de dierenarts is geweest.

Bloedende wonden

 * Wond kleiner dan 2 cm: stop het bloeden met een schoon, steriel gaasje. Zorg dat je altijd steriele gaasjes hebt in je stalapotheek. Wanneer het bloeden niet stopt, of wanneer het bloeden duidelijk met pulsen gaat (slagaderlijke bloeding) moet je een dierenarts bellen. Ook wanneer de wond diep is op een risicovolle plaats (bijvoorbeeld het onderbeen) kan je maar beter de dierenarts bellen.
 * Wond groter dan 2 cm: probeer de bloeding te stelpen met een steriel gaasje en bel de dierenarts, waarschijnlijk wordt de wond gehecht. Smeer of spray niets op de wond totdat de dierenarts is geweest.

Behandeling
Wanneer de dierenarts nog moet komen voor een wond(je), mag je alleen een eventuele bloeding stelpen met een steriel gaasje. Ga er verder geen zalfjes of iets anders op smeren of in sprayen.

De eerste dagen of wanneer een wondje geïnfecteerd is moet je het wondje ontsmetten. Maak eerst het gebied om de wond heen schoon, zorg hierbij dat je geen viezigheid in de wond brengt. Haal eventueel met een scheermesje voorzichtig het haar er omheen weg. Kook water en laat dat goed afkoelen, hiermee maak je de wond schoon. Dit doe je van het centrum van de wond naar de rand van de wond. Een klein schoon plantenspraytje (die je dus niet gebruikt voor andere dingen!) kan erg makkelijk zijn om het water in te doen of gebruik schone doekjes. Gooi niet zomaar een plens water op de wond maar maak de wond schoon met beleid en verstand. Kijk vooral goed zodat je zeker weet dat er geen zand, zaagsel of strootjes achterblijven. Wanneer de wond schoon is kan je hem verder ontsmetten met speciale middelen die daarvoor op de markt zijn. Betadine en Acederm zijn bekende middelen die elke paardeneigenaar hoort te hebben op stal. Er zijn verschillende vormen: shampoo’s, lotions, zalfjes en spray’s. Vooral op de benen of op lastige plekjes is een spray erg makkelijk. Wanneer er na een aantal dagen nog steeds viezigheid uit een wondje komt en dit wordt niet minder, kan je maar beter een dierenarts er even naar laten kijken. Wanneer er een mooi korstje op zit doe je dit niet meer, krab een korstje er ook nooit af.

Oudere wondjes en wondjes met een korstje erop, die niet geïnfecteerd zijn: hiervoor zijn heel veel middeltjes in de handel. Er zijn vele middeltjes speciaal voor paarden, zoals betadinezalf bijvoorbeeld. Maar er zijn ook een aantal huis tuin en keuken middeltjes die prima werken voor kleine, schone wondjes (kleiner dan 2 cm). Je kan bijvoorbeeld Levertraanolie (van de drogist) gaan gebruiken om te zorgen dat de huid zich snel hersteld en er geen litteken wordt gevormd. Calendula-zalf (gewoon te koop bij de drogist, het is een homeopathisch middeltje voor mensen) is een ander simpel middeltje om het herstel te bevorderen. Zorg dat het wondje wel schoon blijft, maar ga er niet teveel aan zitten of het korstje eraf krabben.

En bij twijfel: altijd een dierenarts bellen! Zorg dat je het nummer van de dierenarts ergens opschrijft op je stal, zodat je in geval van nood altijd snel het nummer kan draaien. Volg altijd de raad van de dierenarts op, deze heeft de wond gezien en zijn / haar advies kan daarom afwijken van de bovenstaande tekst.

Lees altijd de bijsluiter van (dier)geneesmiddelen goed door, zodat je zeker weet of je een bepaalde spray of zalfje wel mag en kan gebruiken in die situatie. Zeker bij open wondjes moet je opletten; lang niet alles mag je daarop smeren.

Foto's
Een fotoserie van een wond veroorzaakt door een kalkoen vind je hier.