Hoe paard kopen

Waar moet je op letten als je een paard koopt?

Voor veel paardenliefhebbers is het een grote droom, een eigen paard. Als het paard dan wordt aangeschaft, komt er een boel bij kijken, heb je kans om opgelicht te worden of dingen verkeerd te begrijpen. Het kopen van een paard is daarom niet alleen leuk, maar ook heel erg spannend, je zoekt toch een maatje voor het leven.

Voorbereiding
Voordat je een paard kunt kopen moet je al een aantal zaken op orde hebben. Dit zijn dingen waar je echt niet zonder kunt

Stalling
Voordat je een paard kunt kopen moet je zorgen dat je stalling geregeld hebt.

Dierenarts & Hoefsmid
Het is handig om van te voren te zorgen dat je een dierenarts en een hoefsmid hebt gezocht. Dit is niet iets waar je mee kunt wachten totdat je het paard hebt, als hij in het eerste weekeind ziek wordt of een ijzer eraf trapt moet je weten wie je kunt bellen. Wees niet bang om over bijvoorbeeld een hoefsmid aan anderen te vragen welke ervaringen ze met die persoon hebben, het is belangrijk dat je ook daarin iemand vindt die bij je past.

Andere zaken
Hoewel het misschien nog ver weg is, is het handig om vast om je heen te kijken waar je de spullen die je nodig gaat hebben voor je paard gaat kopen. Sommige paarden worden verkocht inclusief spullen, maar anderen komen alleen met een halster en een touw. Als je midden in de winter een paard koopt is het bijvoorbeeld dan wel handig om te weten waar je dekens kunt kopen. Ook is het praktisch om alvast eens te kijken waar je het zadel wilt gaan kopen, wat jouw voorkeur heeft. Natuurlijk is dit ook afhankelijk van de rug van je paard, maar het is niet handig om te beginnen met oriënteren als je het dier al op stal hebt staan.

De zoektocht
Als je alle voorafgaande zaken geregeld hebt kan de spannende zoektocht naar je eigen paard beginnen. Die zoektocht is zeker niet makkelijk, maar kan wel heel erg leuk zijn.

De eisen die je stelt
De meeste mensen hebben al wel een klein idee van wat ze wel of niet willen. De eisen zijn verschillend naar wat je met het paard wilt gaan doen. Iemand die graag verder wil een bepaalde tak van de sport in heeft andere eisen dan iemand die alleen maar buitenritjes wil maken of iemand die graag wil fokken. Het is belangrijk om goed te weten wat je zoekt om latere teleurstellingen te voorkomen.

Wat ook goed is, is om te weten wat jouw eigen capaciteiten zijn. Als je van jezelf weet dat je een onzekere ruiter bent, is een druk, schrikachtig en temperamentvol dier misschien niet helemaal de goede keuze voor jou.

Het is handig om voor jezelf een lijstje op te stellen met de kenmerken waar jouw paard aan moet voldoen, beginnend met de belangrijke dingen, de dingen die een paard voor jou moet hebben en verder naar onderen de dingen op te schrijven waar je wel compromissen op wilt doen. Ideeën voor kenmerken op de lijst:
 * Karakter
 * Leeftijd
 * Geslacht
 * Afstamming
 * Ras
 * Africhtingniveau
 * Tak van de sport waarin het paard is opgeleid
 * Ervaring in de sport
 * Wel of geen veulens gehad
 * Verkeers- en trailermakheid

Een oud gezegde zegt: ‘een goed paard heeft geen kleur’. Dit houdt in dat hoewel een paard weleens niet moeders mooiste kan zijn, hij toch weleens heel erg geschikt voor jou kan zijn. Hou daarom je ogen open, hou je niet krampachtig vast aan één ras maar kijk verder. Je zal niet de eerste zijn die met iets compleet anders thuiskomt dan ze verwacht hadden.

Wat je altijd in gedachten moet houden, is dat het bijna onmogelijk is dat je voor een dubbeltje op de eerste rang zit. Verwacht niet voor €1000,- een topsportpaard te vinden met een geweldige afstamming en bewegingen waar ieder jurylid van gaat kwijlen. Als je een beperkt budget hebt is het verstandig om je eisen soepel te houden en open te staan voor veranderingen.

Waar zoek je?
Soms zie je door de bomen het bos niet meer. Op alle mogelijke plekken worden paarden aangeboden, van handelsstallen tot aan briefjes in de supermarkt aan toe. Dit zijn de grootste plekken van aanbieding:
 * Marktplaats, marktplaza etc. Op deze sites worden veel paarden aangeboden, veelal door particulieren.
 * Handelsstallen. Handelsstallen zijn er in alle soorten en maten en voor ieder budget.
 * Bekenden, de manege etc. Soms heb je het geluk dat je het paard wat je hebben wilt al kent, of dat hij of zij toevallig nieuw is op de manege waar je al jaren rijdt.

Wees vooral niet bang om (over de mail) alle vragen te stellen die je nog hebt over een paard. Zeker advertenties op internet zijn vaak kort en zakelijk geschreven. Als jij meer informatie wilt hebben kun je je vragen altijd stellen.

Waar je ook zoekt, wees niet bang om de aanbieder na te trekken. Wat hebben anderen te zeggen over een bepaalde handelsstal? Heeft iemand misschien een vervelende of juist een hele goede ervaring met een bepaalde particulier? Een gewaarschuwd mens telt voor twee.

De bezichtiging
Je hebt ergens een paard gevonden dat je wel aanstaat. Het lijkt te voldoen aan een (groot) deel van je eisen en de prijs is goed. Het spannende moment van de eerste bezichtiging is aangebroken. Er zijn niet echt richtlijnen voor hoe zoiets hoort te gaan. Als je geen ervaring hebt met het bezichtigen van paarden, neem dan iemand mee die er verstand van heeft. Deze persoon kan ook meer afstand nemen, hij of zij heeft er geen belang bij of jij het paard wel of niet koopt, en wordt ook niet verliefd op een leuk koppie. Als er nog iemand mee kan, laat deze persoon dan foto’s, of nog beter, video opnames maken, zodat je dit thuis terug kan kijken.

Een eerste indruk is belangrijk, en dat geldt ook voor het bezichtigen van een paard. Heeft het een gelukkige uitstraling, ziet hij of zij er gezond uit, zijn de ogen schoon, geen snot of slijm uit de neus? Staat het dier op alle vier zijn benen, zijn er geen open wonden op het lichaam? Zo’n eerste indruk moet goed zijn. Wat verder belangrijk is: Wat je verder aan de huid kunt zien in de zomer, is of het dier zomereczeem heeft.
 * De benen zelf. Een been hoort hard en droog te zijn, geen bultjes te hebben.
 * De beenstand. Over beenstand is veel te zeggen. Hiervoor verwijzen we naar het Wiki-artikel over Afwijkende beenstanden.
 * Hoeven. Hoeven horen netjes bekapt of beslagen te zijn.
 * Algehele conditie. Een paard hoort niet te dik en niet te dun zijn. Je hoort heupbeenderen en ribben niet te kunnen zien, maar wel te kunnen voelen.
 * Onregelmatig lopen. Dit kan een teken zijn dat er iets mis is in het paard zijn voet, been, heup of rug.
 * Huid. De huid van een paard hoort glad te zijn, zonder bultjes. Afhankelijk van het jaargetijde en de manier waarop de eigenaar hem houdt ziet de vacht er verschillend uit
 * Zomer: gladde, korte, glanzende vacht. Dier kan rondjes in zijn of haar vacht hebben staan.
 * Winter, geschoren: korte, gladde vacht.
 * Winter, ongeschoren: lange vacht. De vacht hoort gelijkmatig te zijn over het hele lichaam.

Eventueel kan het dier voor of na het rijden losgegooid worden. Dit gebeurt ook bij dieren die nog niet onder het zadel zijn. Als een dier losloopt kun je de bewegingen bekijken.

Poets en zadel het dier zelf, of zorg dat je erbij aanwezig bent. Hoe reageert het op de borstels? Probeert hij te bijten als ze de singel vastmaken? Draait hij zijn oren plat in zijn nek als ze aankomen met het zadel? Laat het dier zich overal aanraken, ook op de oren en onder de buik?

Wat vaak gebeurt is dat een eigenaar, bijrijder of instructeur het paard voorrijdt. Dit is voor jou prettig om te zien hoe het paard loopt en ook om zeker te weten dat het paard geen moordlustig monster is dat iedereen die probeert op te stappen van zijn rug af werkt. Het is handig om te vragen aan degene die hem voorrijd of ze alle drie de gangen willen laten zien, zodat je het dier goed kunt bekijken. Kijk kritisch naar wat je ziet.

Daarna krijg je vaak zelf de eer om op te stappen. Natuurlijk kun je niet verwachten dat je direct de sterren van de hemel rijdt op een paard waar je nog nooit op hebt gezeten. Wat je wel kunt voelen is bijvoorbeeld of de bewegingen van het dier je aanstaan. Ook kun je voelen of hij snel of juist traag is, of het dier goed aan het been is, of hij zijn eigen hoofd draagt of juist op de teugels hangt. Probeer alle drie de gangen uit.

Beloof nooit direct na de bezichtiging om het paard te kopen, slaap er altijd een nachtje over. Kijk de foto’s en de video opnames terug. Wees realistisch, is dit echt het ideale paard voor jou, of wil je hem alleen maar hebben omdat hij zo lief kijkt.

Ga altijd een tweede keer kijken. Een goede truc om zeker te weten dat er niet met het paard is geknoeid is om ‘per ongeluk’ een uurtje te vroeg te komen. Hoe vervelend het ook is, er zijn altijd mensen die een paard sederen of uitdrogen om hem of haar rustiger te maken tijdens het voorrijden.

Het ideale paard gevonden
Gefeliciteerd!

Vergeet niet dat je als koper altijd onderzoeksplicht hebt. Dit houdt in dat je zelf moet zorgen dat je er alles aan gedaan hebt om te zorgen dat je weet dat het paard niet ziek is en geen gebreken heeft. Stel vragen over stalondeugden, voernijd, sociaal gedrag, etc. Ook dingen die logisch lijken moet je wel vragen:
 * Is het dier ooit kreupel geweest en welke dierenarts is daar toen bij geweest?
 * Is het dier ooit gekeurd en door welke dierenarts? Vraag ook rustig het keuringsrapport op.
 * Kan het dier vast staan of gaat hij hangen?
 * Is het dier stapmolen-mak. Vraag ook of hij er ooit in is geweest, of dat het alleen maar een vermoeden is.
 * Is het dier spuitplaatsmak?
 * Heeft het dier eczeem?
 * Heeft het dier mok (gehad)?
 * Is het dier trailermak?
 * Heeft het dier wedstrijdervaring?
 * Is het dier makkelijk in de omgang met (andere) ruinen en merries?
 * Is alleen staan in de bak of tijdens het rijden geen probleem (ook buitenritten allee kunnen problemen geven)?
 * Is het dier dekenmak of sloopt hij ze?
 * Heeft het dier stalondeugden, zoals weven, luchtzuigen, trappen tegen de stalwanden, voernijd etc.?

Een deel van je onderzoeksplicht is een aankoopkeuring. Hiervoor verwijzen we naar de Wiki over keuringen. Weigert de verkoper het laten doen van een keuring, wees dan op je hoede. In principe heeft een koper niets te verliezen bij een keuring. Het is verstandig om een dier niet te kopen als de eigenaar niet meewerkt.

Stel altijd een koopcontract op waarin de verkoper verklaart dat hij het dier aan jou verkocht heeft als zijnde gezond. Hierin neem je de naam en chipnummer van een dier op, de naam van de verkoper, je eigen naam en de datum. Daarnaast neem je uiterlijke kenmerken op. Wat verstandig is om verder op te nemen zijn alle dingen die de eigenaar beloofd heeft. Spullen die mee verkocht worden, maar ook bijvoorbeeld dat het paard trailermak is (en een omschrijving van wat trailermak inhoudt) dat het dier goed met andere paarden om kan gaan etc. Mocht er iets mis zijn, dan sta je met contract sterker dan zonder. Een contract wordt altijd in tweevoud opgesteld, éénmaal voor jou en éénmaal voor de verkoper. Zorg dat je alle twee de contracten zelf ondertekent, en dat de verkoper dat ook doet.

Maak ook afspraken met de verkoper over hoe het paard naar jou toekomt. Brengt de verkoper het dier, dan is hij of zij er verantwoordelijk voor totdat het dier bij jou van de laadklep af stapt. Als je hem zelf gaat halen ben je er tijdens het transport al zelf verantwoordelijk voor.

Opknappers
Koop nooit een paard omdat hij of zij zo zielig is. Hoewel het verleidelijk is om een dier te kopen dat verwaarloosd is (vaak ook door de aantrekkelijke prijs), het ‘opknappen’ van zulke paarden is vaak duur.

Zelfkennis
Let erop dat je niet een te moeilijk paard koopt, want veel mensen zijn overmoedig. Het begin zal dan een strijd worden, vertrouwen zal minder worden tot zelfs angst en dat is geen fijne tijd voor beide. Daarbij paarden kunnen snel veranderen op een andere locatie en/of met een andere eigenaar. Bezuinigen op aankoop is vaak niet verstandig (koop er 1 die bij je past en waar je veel plezier aan kan beleven. Een paard onderhouden kost veel tijd en geld, dus dan is het fijn als het leuk blijft)