Pees

Een pees is een structuur die de verbinding vormt tussen een spier en het bot waarop de spier zijn werking uitoefent. Pezen verschillen zeer sterk in grootte: soms bestaat een pees uit slechts enkele vezeltjes (de spier zit dan bijna rechtstreeks vast op het bot), soms is deze zeer lang. Dit laatste is het bijvoorbeeld het geval in het onderbeen van het paard: onder de voorknie komen geen spieren meer voor. De krachten van de hogere spieren naar bijvoorbeeld de koot en hoef worden overgedragen door lange pezen. Peesvezels worden samengehouden door een kapsel, dat de pees omgeeft en ze afzondert van het weefsel eromheen.

Een pees bestaat vooral uit bindweefsel. Dit is weefsel wat voornamelijk bestaat uit lange collageenvezels met weinig doorbloeding. Dit zorgt ervoor dat herstel van pezen erg moeilijk is. Daarom hebben paarden met een peesletsel zeer veel rust nodig en zijn blessures vaak ernstig.

Pezen zijn glanzend en wit van kleur. Ze zijn gemakkelijk te herkennen van spieren die juist rood van kleur zijn. Op de overgang tussen spier en pees zie je kleine witte vezeltjes tussen de spiervezels ontstaan: op die manier is de spier optimaal verbonden met de pees. De verbinding is hierdoor sterk en gaat niet snel kapot. Pezen zijn vaak zeer sterke structuren. Vooral de Achillespees (die bij het paard achteraan over de sprong loopt) is een omvangrijke structuur. Slachtdieren worden vaak aan deze pees opgehangen nadat de onderbenen zijn afgezet: deze kan dus zeer veel gewicht dragen.

Een pees is soms omgeven door een peesschede. Deze beschermt de pees tegen wrijving, bijvoorbeeld ter hoogte van een gewricht, waar de pees over een bot schuurt. Op plaatsen met veel wrijving komen ook slijmbeurzen voor. Een bekend voorbeeld van een slijmbeurs is de bursa podotrochlearis. Een ontsteking van deze laatste geeft hoefkatrolontsteking (podotrochleitis).

Pezen kunnen gebruikt worden om reflexen te testen, dit gebeurt vaak bij de 'quadriceps'. Bij de mens ligt deze spier op het bovenbeen en de pees loopt over de patella of knieschijf. Wanneer je een klopje geeft op net onder de knie rekt de pees een beetje uit. Dit wordt geregistreerd door de peesspoeltjes die zich in de pees bevinden. Zij geven een zenuwsignaal door, en via een reflexbaan gebeurt de samentrekking van de spier (bij de mens: je onderbeen schiet omhoog).