Veiligheid

Paardrijden kan een gevaarlijke sport zijn. Met een aantal maatregelen en accessoires kun je de veiligheid voor jezelf vergroten.

Cap
Een cap of helm beschermt het hoofd. Belangrijk is de driepuntssluiting en dat het hoofddeksel voldoet aan de Europese EN1384 norm. De cap moet goed aansluiten en niet te los op het hoofd zitten. Er zijn tegenwoordig allerlei lichtgewicht modellen te koop die ook nog eens voorzien zijn van ventilatie.

Bodyprotector
thumb|Voorkant van een bodyprotector thumb|Achterkant van een bodyprotector Een bodyprotector is een veiligheidsvest dat eruit ziet als een strakke bodywarmer. Het beschermt je ruggengraat, ribben en alle onderliggende organen bij een val. Men kan zich voorstellen dat een val van een paard tegen een voorwerp aan (bijvoorbeeld een hindernis of een bakwand) ernstig letsel kan veroorzaken.

Je kan een bodyprotector over je kleding, of onder je kleding dragen. Onder de kleding is geeft de beste bescherming en draagcomfort.

Voor extra bescherming is het mogelijk om je bodyprotector uit te breiden met speciale schouderbeschermingsstukken. Deze worden bevestigd aan de bodyprotector en worden vooral gebruikt door professionele eventingruiters.

Bij sommige takken van paardensport is een bodyprotector verplicht op KNHS wedstrijden, onder andere SGW en eventing en jeugd springen. Bij andere takken van paardensport kan het geadviseerd worden.

Tegenwoordig zijn er ook steeds meer maneges die de kinderen in springlessen verplichten met bodyprotector te rijden. Deze zijn dan te leen bij de manege.

Bij de aanschaf van een bodyprotector moet je op een aantal dingen letten.
 * Pas verschillende modellen aan om de verschillen te voelen. Welk model het beste past hangt af van je lichaamspostuur. Er zijn ook grote verschillen in stugheid van het materiaal waarvan de bodyprotector gemaakt is.
 * De bodyprotector mag niet te lang zijn, ga bij het passen even op een zadel zitten. Als de bodyprotector het zadel raakt is hij te lang en kan hij eventueel ingekort worden. Een ingekorte bodyprotector voldoet nog steeds aan het veiligheidskeurmerk, als hij gebruikt wordt door de persoon waarvoor hij op maat gemaakt is.
 * De bodyprotector moet altijd strak aangesloten zijn aan het lichaam.

Alle in Nederland verkochte bodyprotectors zijn voorzien van het Beta 2000 veiligheidskeurmerk. Er zijn 3 verschillende keuringslevels waarvan het paarse level het veiligst is en ook Europees gecertificeerd is. De prijs bepaalt niet of de ene veiliger is dan de andere. De goedkoopste is dus even veilig als de allerduurste, maar een duurdere bodyprotector heeft vaak wel een groter draagcomfort. Bodyprotectors worden aangeboden door bijvoorbeeld Kentucky, Eurostar, Harry's Horse en Mondoni.

Air-jacket
Het air jacket wordt soms ook wel een plofvest genoemd. Het lijkt op een bodyprotector maar is niet hetzelfde. Hij is namelijk niet van hard materiaal en zit niet strak om het lichaam. In plaats daarvan blaast hij zich bij een val van het paard binnen een halve seconde op. Zo ben je van je nek tot je stuitje beschermd tegen de klap. Opgeblazen lijkt het een beetje op een reddingsvest dat je op zee gebruikt. Op Youtube kun je veel filmpjes vinden die de werking van het plofvest demonstreren. Aan het vest zit een snoer die je aan het zadel moet bevestigen. Als je valt wordt de snoer losgetrokken van de bodyprotector en blaast de bodyprotector zich op door middel van een CO2-patroon. Na de val moet dit patroon vervangen worden voordat je airjacket weer gebruikt kan worden, dit kost ongeveer 15 euro.

Veiligheidsbeugels
Er zijn tegenwoordig diverse soorten veiligheidsbeugels op de markt die zo ontworpen zijn dat de voet bij een val makkelijk loskomt uit de beugel zodat de ruiter niet meegesleurd wordt. Bij normale stijgbeugels is het vooral belangrijk dat ze voldoende breed zijn, voorzien van een antislipzooltje en gebruikt worden in combinatie met veilig schoeisel (zie hieronder).

Beugelriemhaken
Zorg ervoor dat het mechanisme van de beugelriemhaken aan je zadel soepel werkt. Mocht je bij een val in de stijgbeugel blijven hangen, dan kan hierdoor de beugelriem losschieten van het zadel. Gaat het openklappen van de haken erg stroef, dan is het verstandiger om ze permanent open te laten staan.

Schoeisel
Draag laarzen of schoenen in combinatie met chaps. Veilig schoeisel heeft een hakje dat doorschieten door de beugel voorkomt en een gladde, doorlopende zool. Gympen zijn niet geschikt om veilig mee paard te rijden.

Overig
Geen losse haren, wapperende kleding, sieraden etc. Goed onderhouden materiaal. Rammelende dingen (sleutels, kleingeld e.d.) zijn gevaarlijk omdat het paard eventueel kan schrikken van het geluid. Stel dat je van je paard afvalt met een bos sleutels in je zak.

Bronnen, referenties en/of voetnoten
Patricia Striegel, Over bodyprotectors, in: PaardenSport, kwartaaleditie nummer 3, 2009, p. 22-24