Bloedarmoede

Bloedarmoede (anemie) is een te laag gehalte aan rode bloedcellen in het bloed, of een te laag gehalte aan hemoglobine in de rode bloedcellen.

Oorzaak of etiologie

 * Bloedverlies (inwendige en uitwendige bloeding) door:
 * Verwonding
 * Operatie
 * Aandoening aan de bloedvaten
 * Storing in de bloedstolling (vergiftiging, bijvoorbeeld Warfarin = rattengif, ziekte)


 * Toegenomen afbraak van rode bloedcellen door:
 * Infecties (parasieten, bacteriën, virussen)
 * Overgevoeligheid
 * Vergiftiging


 * Verminderde aanmaak van rode bloedcellen door:
 * IJzertekort (zelden)
 * Onderdrukking activiteit beenmerg
 * Chronische ontsteking door chronische infectie
 * Chronische overgevoeligheid
 * Botbreuk
 * Ernstige verwonding
 * Kwaadaardig gezwel

Ziekteverloop of pathogenese
Door het gebrek aan rode bloedcellen of het gebrek aan hemoglobine is het bloed niet in staat om voldoende zuurstof aan te voeren naar de organen van het paard. Ook zal de koolstofdioxide niet voldoende afgevoerd kunnen worden. Een gezond paard zal glucose via de aerobe weg verbranden tot water en koolstofdioxide waarbij energie vrij komt. Dat proces kan bij ernstige bloedarmoede niet doorgaan omdat er een gebrek ontstaat aan zuurstof en een overschot aan koolstofdioxide. Het lichaam zal toch proberen energie vrij te maken uit glucose door anaerobe verbranding, maar daarbij komen restproducten als melkzuur vrij. Melkzuur en koolstofdioxide hopen op in de organen en daardoor ontstaat een vermoeid gevoel. Sensoren in het lichaam van het paard detecteren de te lage zuurstofspanning in het bloed en zetten het hart ertoe aan om het bloed sneller naar de organen te pompen om de zuurstoftekorten daar op te lossen. Ook de ademhaling zal versnellen zodat er meer zuurstof in de longen terecht komt.

Symptomen
De symptomen zullen afhankelijk zijn van de ernst van de bloedarmoede. In milde gevallen zal het probleem niet altijd opgemerkt worden, zeker als het paard geen zware prestaties hoeft te leveren. Bij ernstige gevallen van bloedarmoede zal het paard duidelijk minder presteren. Hij zal eerder moe zijn en zal een lusteloze indruk geven. Ook zal hij sneller ademen en zijn hartslag zal verhoogd zijn. In sommige gevallen zal het paard zijn neusgaten ver open spreiden alsof hij net een flink stuk gegaloppeerd heeft. Bij zeer ernstige gevallen zal het paard zelfs in rust niet in staat zijn om vitale organen van voldoende zuurstof te voorzien. Dat kan leiden tot onherstelbare schade aan de organen en zelfs tot de dood.

Diagnose
Bij ernstige bloedarmoede zullen de slijmvliezen van het paard bleek van kleur zijn. De dierenarts kan het gehalte rode bloedcellen in het bloed bepalen door bloed af te nemen en het hematocriet te bepalen. Hierbij is het belangrijk om rekening te houden met de grote verschillen in normaalwaarden tussen koudbloeden, warmbloeden en volbloeden.

Behandeling
Als er risico is op beschadiging van de organen door zuurstofgebrek is een bloedtransfusie vaak noodzakelijk. Het paard heeft dan voor enkele dagen voldoende rode bloedcellen en hemoglobine om het acute probleem op te lossen. Na enkele dagen worden de vreemde rode bloedcellen afgebroken en zal het lichaam van het paard de productie weer over moeten nemen. Dit is dus vooral effectief bij veel bloedverlies door een operatie of een ongeluk. Meestal is de situatie minder ernstig en kan de productie van rode bloedcellen door het paard gestimuleerd worden met vitaminen of voedingssupplementen. Daarnaast is het natuurlijk van groot belang om op zoek te gaan naar de oorzaak van de bloedarmoede en die aan te pakken.

Preventie
Beschrijf hier wat de eigenaar kan doen om te voorkomen dat zijn of haar paard deze aandoening krijgt.

Bronnen, referenties en/of voetnoten

 * http://www.dapmoergestel.nl/artikelen/images/HS03Bloedarmoede.pdf