Hoornscheur

Een hoornscheur komt helaas nogal eens voor. Scheuren zitten altijd verticaal en kloven horizontaal. Kloven komen vaak door een defect in de kroonrand, zoals een daar uitgebroken hoefzweer of wondje. Het duurt ongeveer een jaar voordat een hoef helemaal uitgegroeid is, zolang blijf je de kloof ook zien want deze moet helemaal van boven naar beneden uitgroeien.

Oorzaak of etiologie
Een hoef is geen massief geheel zoals soms nog wel eens gedacht wordt en kan inscheuren. Als één van de onderdelen van de hoef niet gezond is, kan er elders een defect of onbalans optreden. Als een paardenhoef bijvoorbeeld constant scheef bekapt wordt, een verkeerde vorm heeft of verkeerd afslijt doordat de beenstand van het paard scheef is, komt er op een bepaald gedeelte van de hoef teveel druk of ‘spanning’.

Ook andere hoefproblemen zoals hoefzweren, rotstraal of het slecht nagelen door de hoefsmid kunnen mogelijke oorzaken zijn. Waar de hoefwand beschadigd wordt kan een holte ontstaan. Daaronder kan zich ook nog eens white line disease gaan vormen. Andere factoren die invloed hebben op het ontstaan van hoornscheuren zijn de hoeveelheid beweging die het paard krijgt, de voeding en zijn algemene gezondheid.

Ziekteverloop of pathogenese
Een gezonde hoef is in balans. Hij is niet scheef en de wand is niet te lang. De zool en de wand zijn goed met elkaar verbonden door een gezonde, soepele witte lijn. De hoornige ballen zijn gezond en niet samengeknepen. Er zit een bepaalde symmetrie in een gezonde hoef, al is de buitenzijde van de hoef ietwat wijder dan de binnenzijde. Er zijn geen defecten aan de rand van de hoefwand. De straal is gezond, stevig en veerkrachtig. Als deze balans verstoord wordt en bepaalde delen van de hoef overbelast worden kan hierdoor irritatie ontstaan. De aanmaak van normaal gezond hoorn wordt hierdoor verstoord en de kans op hoornscheuren neemt toe.

De kwaliteit van het gevormde hoorn wordt door veel verschillende factoren beïnvloed. Bijvoorbeeld de voeding en de algemene gezondheidstoestand van het paard spelen hierin een rol. Ook de hoeveelheid beweging die het paard krijgt is van belang. Als het paard loopt wordt de hoef namelijk beter doorbloed en zal de vorming van nieuw gezond hoorn dus gestimuleerd worden. Veel op stal staan leidt dus tot een slechtere hoorn kwaliteit.

Symptomen
Er kunnen scheuren ontstaan in de hoeven van het paard, deze zijn met het blote oog te zien. Eventueel kan het paard ook kreupel gaan lopen.

Diagnose
Beschrijf hier hoe de dierenarts kan bepalen of het inderdaad om deze aandoening gaat.

Behandeling
De enige oplossing van het probleem is het wegnemen van de oorzaak én de scheur! Dit klinkt simpeler dan dat het daadwerkelijk is, maar probeer er allereerst achter te komen waardoor de hoef is gaan scheuren. Heeft het paard een afwijkende beenstand? Belast het paard door pijn elders in de hoef de hoef verkeerd? Indien een ijzer, zit het ijzer er correct onder? Komt de hoefsmid wel op tijd, zodat de wand niet te lang wordt? Heeft het paard genoeg doorbloeding in de hoeven? Is er een andere oorzaak waardoor de hoef slecht hoorn vormt? Vervolgens is het belangrijk om na te gaan of er geen losse wand schimmel onder of in de scheur zit. De hoefsmid moet de hoef netjes bekappen en de scheur goed uitfresen zodat er zuurstof bij kan komen. De randen dienen netjes afgrond te worden zodat er geen scherpe stukken uitsteken. Mocht de scheur erg groot zijn of op een plek zitten waar veel spanning komt te staan door het hoefmechanisme, is het in de meeste gevallen verstandig om een hoefijzer of plakbeslag aan te brengen. De plek van de scheur mag niet meedragen. Het ligt er een beetje aan waar de scheur zit, hoe hoog en hoe diep hij is. De behandeling van de hoefsmid wordt op die gegevens aangepast.

Preventie
Alle mogelijke oorzaken die al eerder in dit artikel genoemd zijn moeten zoveel mogelijk voorkomen worden. Zorg er dus voor dat het paard voldoende beweging en goede voeding krijgt en laat de hoefsmid op tijd langs komen zodat de hoefwand niet te lang wordt.

Bronnen, referenties en/of voetnoten

 * Eigen kennis/ervaring van SpikyBlue