Chinezen

Algemeen
Ondanks het ontstaan van de nomadische ruitervolken in de nabije omgeving duurde het eeuwen voordat de Chinezen zich richtten op het gebruik van het paard. Pas in de 3e eeuw voor Christus nam het paard een plaats in in de Chinese cultuur. De redenen hiervoor waren de voortdurende aanvallen van nomadische ruitervolkeren aan de rand van het Chinese Rijk en de uitbreiding van het Chinese Rijk. Als gevolg hiervan werden bereden troepen ingezet en wegen aangelegd, om zo snel en makkelijk mogelijk voorraden te kunnen vervoeren met paard en wagen.

De Chinezen hebben veel betekend voor het rijden met paard en wagen. Zo hebben zij het gebruik van de broek, die het paard laat meeremmen in het tuig, bedacht. Ook ontwierpen zij de haam en het borsttuig. De Chinezen waren hun ontwikkeling ver vooruit want toen de strijdwagen nog uitgevonden moest worden door de nomadische ruitervolken, gebruikten zij al een door één paard getrokken karretje met twee zijdelingse lamoenen. Ook het rijden in tandem is een Chinese uitvinding, mede ingegeven door de smalle paadjes in de Chinese hooglanden. In tandem konden twee paarden de lading trekken over een smal pad.

De Chinese oorlogvoering
Aan alle kanten van het grote Chinese Rijk werd het Rijk belaagd door plunderende nomaden. De Chinezen gaven de voorkeur aan een vredelievend bestaan en gingen liever geen strijd aan. In ruil voor bescherming en de belofte niet meer aan te vallen diende China grote afkoopsommen te betalen aan de verschillende ruitervolken die Azië teisterden. In de 4e eeuw voor Christus besloot de Keizer om een muur te bouwen om de Hunnen af te weren en niet langer zaken te hoeven doen met oneerlijke volkeren die zich niet aan hun beloftes hielden.

Het Chinese leger had een infanterie die vervoerd werd met paard en wagen maar deze was niet afdoende tegen de snelle agressieve aanvallen van de nomaden. Uit noodzaak werd een cavalerie gevormd die de aanvallen van de nomadenstammen kon afweren.

De fokkerij
In korte tijd kwam er een grote vraag naar paarden zodat het noodzakelijk werd om een goede fokkerij op te zetten. Om aan de grote vraag te voldoen werden vanaf de 2e eeuw voor Christus paarden uit Samarkand geïmporteerd. Deze paarden stonden bekend als de “Gouden paarden van Samarkand” omwille van de metalige glans over de vacht. Deze paarden stammen af van het Niseaanse paard uit de Griekse Oudheid. De paarden kregen al gauw een bijnaam: “het bloedzwetende” ras van Ili. Deze bijnaam verwees naar de licht-roze gekleurde vlekken die tijdens het zweten ontstonden. Een onderhuidse parasiet veroorzaakte kleine bloedinkjes waarbij het bloed zich vermengde met zweet.

Naast de Samarkand-paarden werden ook paarden uit Fergana geïmporteerd. De Feranga-paarden waren legendarisch, zij zouden afstammen van bovennatuurlijke paarden en werden daarom ook “Hemelse paarden” genoemd. De Koning van Fergana wenste echter geen paarden te verkopen aan de Chinese Keizer en vermoordde de Chinese afgezant. De Keizer werd hierop woedend en besliste de paarden dan maar met geweld te halen. Zijn eerste poging met een leger van 6000 man mislukte en een tweede poging volgde. Ditmaal verzamelde hij een leger van 60.000 soldaten, 30.000 paarden, 100.000 stuks vee en duizenden ezels en lastdieren. Met dit leger veroverde de Keizer Fergana en hij nam een groot aantal paarden mee terug naar China.

Bij gebrek aan visie in de fokkerij, kregen de Chinezen het niet voor elkaar om voldoende paarden te fokken voor hun legers en daarom werden er in latere jaren nog duizenden Fergana-paarden ingevoerd.

Mede dankzij de Hemelse paarden en de “bloedzwetende” paarden konden de Chinese keizers een sterke en georganiseerde cavalerie vormen. De vijanden werden verslagen en het Chinese Rijk breidde zich uit tot in Centraal-Azië.

De Fergana en Ili-paarden zijn hoogstwaarschijnlijk de voorouders van de hedendaagse woestijnpaarden de Akhal-Teke en het Turkmeense paard.

Bronnen, referenties en/of voetnoten

 * 1) http://www.da-cunha-travel.nl
 * 2) De nieuwe encyclopedie van het paard - Elwyn Hartley Edwards