Parathyroïd hormoon

Parathyroïd hormoon wordt vaak afgekort tot PTH. Het wordt gevormd in de bijschildklieren en zorgt voor het op peil houden van de calciumconcentratie in het bloed. Dit gebeurt door een stimulatie van de osteoclasten. Er wordt dus meer botweefsel afgebroken. Hierbij komen calcium- en fosfaationen vrij. Parathyroïd hormoon zorgt ook voor een vermindering van de reabsorptie van fosfor in de nieren zodat er dus meer fosfor uitgescheiden wordt. Het uiteindelijke effect van parathyroïd hormoon is dus dat de concentratie calcium in het bloed toeneemt terwijl de concentratie fosfor op peil blijft. Parathyroïd hormoon zorgt er ook voor dat de vorming van calcitriol gestimuleerd wordt. Het gevormde calcitriol wordt opgeslagen in vesikels en vrijgesteld als er behoefte aan is. Bij een normale calciumconcentratie wordt er constant een bepaalde hoeveelheid parathyroïd hormoon gevormd in de bijschildklieren. Als de concentratie calcium daalt dan zal de hoeveelheid gevormd parathyroïd hormoon toenemen. Parathyroïd hormoon is de antagonist van calcitonine, dat wil zeggen dat ze tegenovergestelde effecten hebben. Als parathyroïd hormoon vrij komt bindt het aan de membraanreceptoren van cellen die gevoelig zijn voor het hormoon. Als gevolg van deze binding komt er een bepaalde stof vrij in de cel (cyclisch adenosinemonofosfaat)die bepaalde enzymen en mechanismen activeert. Daardoor nemen de beenresorptie en de vorming van calcitriol in de nier toe.

Op de korte termijn zorgt parathyroïd hormoon dus voor:
 * een nieuw evenwicht in het afzetten/mobiliseren van calcium in botweefsel
 * stimulatie van osteoblasten en osteoclasten
 * verhoogde reabsorptie van calcium in de nier, dus minder calcium in de urine, dus calciumconcentratie in bloed neemt toe
 * verlaagde reabsorptie van fosfor in de nier, dus meer fosfor in de urine, de fosforconcentratie in het bloed blijft dus ongeveer gelijk

Op de lange termijn zorgt parathyroïd hormoon voor:
 * toename van de calcium opname in de darm via de stimulatie van calcitriol
 * toename van het aantal osteoclasten en hun activiteit

Bronnen, referenties en/of voetnoten

 * Sjaastad, OV; Hove, K & Sand, O, Physiologie of Domestic Animals, Oslo: Scandinavian Veterinary Press, 2003, p. 248-249